Dân chủ có nghĩa “dân là chủ”, đối lập với quan niệm “quan chủ”, thể hiện bản chất trong cấu tạo quyền lực của xã hội. Hồ Chí Minh nhấn mạnh “Nước ta là nước dân chủ, nghĩa là nước nhà do nhân dân làm chủ”, “Chế độ là chế độ dân chủ, tức là nhân dân là người chủ”, “Nước ta là nước dân chủ, địa vị cao nhất là dân, vì dân là chủ”.

Người luôn nhắc nhở cán bộ, đảng viên không bao giờ được quên “dân là chủ”, “mọi quyền hành đều ở nơi dân”, nhân dân thật sự là ông chủ tối cao của chế độ mới. Người nói: “chính quyền dân chủ có nghĩa là chính quyền do người dân làm chủ”. Nước ta là nước dân chủ, địa vị cao nhất là dân, vì dân là chủ, “nước ta là nước dân chủ, mọi người có quyền làm, có quyền nói”. “Nhiệm vụ của chính quyền dân chủ là phục vụ nhân dân”.

Dân chủ thể hiện ở việc bảo đảm quyền con người, quyền công dân.

Chính vì lẽ đó tập thể cán bộ, đảng viên Viện kiểm sát nhân dân huyện Chợ Gạo, tỉnh Tiền Giang luôn có sự nhận thức về dân chủ sâu sắc và ngày càng phát huy quyền làm chủ của cán bộ, đảng viên. Quan trọng hơn là góp phần thực hiện tốt chức năng thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp, bảo đảm quyền tự do dân chủ của công dân, tăng cường đoàn kết nội bộ và tạo điều kiện cho các cơ quan Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội kiểm tra, giám sát hoạt động của Viện kiểm sát.

Trong công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra, dân chủ ở Viện kiểm sát không chỉ được thực hiện trong công tác tổ chức, giải quyết khiếu tố mà còn được vận dụng triệt để nhằm huy động trí tuệ tập thể đối với những công việc chuyên môn. Cụ thể khi đề xuất đường lối xử lý giải quyết các vụ án thì kiểm sát viên, kiểm tra viên đều thực hiện bằng hệ thống phiếu đề xuất nghiệp vụ. Thông qua đó thể hiện tính dân chủ và trách nhiệm của từng kiểm sát viên, kiểm tra viên trong hoạt động tố tụng. Đối với những vụ án phức tạp hoặc được dư luận xã hội đặc biệt quan tâm thì lãnh đạo Viện sẽ tổ chức họp mở rộng đến toàn thể kiểm sát viên trong đơn vị, thống nhất đường lối xử lý các vụ án đó trước, đảm bảo xử lý đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, không để xảy ra oan sai.

Trong công tác giải quyết khiếu nại tố cáo, cán bộ Viện kiểm sát đã thực hiện nghiêm túc, đúng qui định pháp luật, quy chế của ngành kiểm sát nhân dân về tiếp công dân, giải quyết khiếu nại tố cáo.

Trong công tác đánh giá, nhận xét cán bộ, đảng viên hàng năm được tiến hành dân chủ, công khai trên cơ sở cá nhân tự đánh giá, kiểm điểm. Kết quả đánh giá nêu rõ ưu nhược điểm của từng cá nhân, làm cơ sở cho việc nhận xét cán bộ, đảng viên. Việc lấy tín nhiệm, đánh giá được thực hiện qua một qui trình bỏ phiếu tín nhiệm ở đơn vị một cách chặt chẽ, đúng quy định.

Trong công tác phối hợp, Viện kiểm sát đã chủ trì phối hợp với các ngành hữu quan ký kết quy chế liên ngành thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị địa phương; ban hành nhiều kiến nghị, kháng nghị, yêu cầu khắc phục các vi phạm trong việc giải quyết các vụ án để bảo vệ quyền lợi của Nhà nước và của người dân.

Qua thực tiễn thực hiện, đơn vị đã đúc kết được những giải pháp góp phần phát huy tính dân chủ trong đơn vị:

- Trước tiên phải tránh việc “dân chủ hình thức”, năng lực thật sự toàn diện của cán bộ, đảng viên chỉ được phát huy cao nhất khi dân chủ trong chi bộ, trong đơn vị được thực hiện đầy đủ, đúng đắn. Do vậy, cần hết sức tránh “dân chủ hình thức” nhằm hợp thức hóa ý kiến thủ trưởng hoặc người chủ trì công việc mà thực chất là bảo thủ; “dân chủ hình thức” kìm hãm, làm thui chột ý chí đấu tranh tự phê bình và phê bình. Đồng thời chi bộ kịp thời chấn chỉnh những cán bộ, đảng viên có tư tưởng né tránh sự thật, “im lặng là vàng”, “dĩ hòa vi quý”, “ngại nêu ý kiến trái chiều”… để khơi dậy và phát huy dân chủ của mỗi cán bộ, đảng viên trong chi bộ.

- Phát huy phong cách dân chủ của người đứng đầu, trước hết cần phát huy cao nhất phong cách dân chủ của đồng chí Bí thư chi bộ. Người lãnh đạo phải dân chủ trong giao việc, trong thảo luận, chủ trì các cuộc họp một cách cởi mở, biết động viên, khuyến khích tự phê bình và phê bình, những ý kiến xây dựng, thẳng thắn, trung thực phải được tôn trọng, tiếp thu một cách cầu thị; đồng thời, kịp thời chấn chỉnh, phê phán những cá nhân vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ hoặc có ý kiến thiếu tính xây dựng, bảo thủ trong trao đổi, thảo luận.

- Không ngừng nâng cao nhận thức, năng lực và trách nhiệm của cán bộ, đảng viên là yếu tố quyết định để phát huy dân chủ trong sinh hoạt chi bộ, cơ quan. Với trình độ, năng lực hiện có, lãnh đạo phải tuyên truyền, thuyết phục để mỗi cán bộ, đảng viên nhận thức rõ trách nhiệm nghiên cứu, tham mưu, sẵn sàng đóng góp ý kiến tâm huyết, trí tuệ vào các công việc của chi bộ. Đồng thời, phải thường xuyên đặt yêu cầu, khuyến khích mỗi cán bộ, đảng viên tự học, tự nghiên cứu, tự nâng cao nhận thức, khả năng tư duy, khả năng sáng tạo, năng lực bản thân để tham gia ngày càng chất lượng hơn vào các công việc của chi bộ, của cơ quan.

Ngô Thành Khánh Duy-VKSND huyện Chợ Gạo​

Viện Kiểm Sát Nhân Dân Tỉnh Tiền Giang thực hiện