Xã hội có nhiều nghề. Là người dân của một nước dân chủ thì phải có đạo đức công dân. Là người làm cách mạng thì phải có đạo đức cách mạng. Chủ tịch Hồ Chí Minh không tách đạo đức ra khỏi chuyên môn, đức phải đi liền với tài, không tách đạo đức ra khỏi một con người cụ thể, trong một nghề nghiệp cụ thể. Người đòi hỏi phải “hồng thắm, chuyên sâu”, có đức phải có tài, có tài phải có đức dù người đó làm bất cứ việc gì.
Như chứng ta đã biết, Văn phòng là một tổ chức gắn liền với quá trình tồn tại và phát triển của cơ quan đơn vị. Các vấn đề thông tin được cán bộ văn phòng thu thập sàng lọc, nghiên cứu, đề xuất chuyển đến thủ trưởng và ngược lại. Các ý kiến chỉ đạo của thủ trưởng đều được cán bộ văn phòng truyền đạt theo dõi, kiểm tra việc thực hiện. Ngoài ra văn phòng còn là bộ mặt của cơ quan, đơn vị nơi giải quyết các công việc với cơ quan khác, là cầu nối giữa cơ quan Nhà nước với nhân dân. Chủ tịch Hồ chí Minh từng khẳng định “Công tác văn phòng có tầm quan trọng đặc biệt, giúp cho cán bộ lãnh đạo nắm được tình hình. Cán bộ văn phòng nắm tình hình sai thì lãnh đạo sẽ giải quyết công việc không đúng. ....cho nên phải luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, năng lực công tác và giữ bí mật, để phấn đấu thực hiện tốt nhiệm vụ được giao”.
Do đó đạo đức nghề nghiệp của cán bộ, công chức nói chung, cán bộ làm công tác văn phòng nói riêng không phải tự nhiên mà có, mà phải do rèn luyện mới nên. Người cán bộ có ý thức tôn trọng đạo đức nghề nghiệp là người luôn rèn luyện và thể hiện bằng việc làm theo các chuẩn mực về đạo đức xã hội, đạo đức cách mạng; thể hiện ở bản lĩnh và nghị lực của từng cán bộ. Cũng như cán bộ, công chức khác, người cán bộ làm công tác văn phòng muốn có đạo đức nghề nghiệp trong sáng phải luôn phấn đấu tự hoàn thiện mình về mọi mặt; phải tu dưỡng rèn luyện bền bỉ công phu về lý tưởng xã hội chủ nghĩa, về lập trường cách mạng của giai cấp vô sản, về bản lĩnh và trách nhiệm chính trị, về nghĩa vụ công dân, về lối sống trong sạch, lành mạnh, cần cù, giản dị, chịu khó, về lòng nhân ái bao dung, tình yêu thương con người và đồng loại, về sự quan tâm, sẻ chia đối với người khác.
Xác định rõ vai trò và tầm quan trọng của công tác tham mưu, tổng hợp, Văn phòng Viện KSND thị xã Cai Lậy luôn coi trọng và không ngừng nỗ lực, cố gắng thực hiện tốt chức năng tham mưu, tổng hợp giúp Lãnh đạo quản lý, điều hành, lãnh đạo, chỉ đạo đơn vị triển khai thực hiện tốt nhiệm vụ. Bên cạnh đó, cán bộ văn phòng thị xã Cai Lậy không ngừng phấn đấu, rèn luyện, trao dồi đạo đức nghề nghiệp trong hoạt động công tác như sau:
Thứ nhất: Luôn bám sát nguyên tắc “Kịp thời, chính xác và hiệu quả” trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Nắm được tình hình để dự báo chính xác, tham mưu đúng, trúng, sâu, toàn diện, tổng hợp giúp lãnh đạo cơ quan, tổ chức điều hành công việc. Việc “nắm được tình hình” theo lời dạy của Hồ Chí Minh chính là tính nhạy bén, sáng tạo, chuyên nghiệp trong khả năng dự báo của cán bộ Văn phòng để nêu được những đề xuất đúng đắn trong hoạt động tham mưu, giúp việc cho các cấp lãnh đạo. Chức năng tham mưu, tổng hợp được thể hiện trong từng nhiệm vụ cụ thể như: Xây dựng quy định, quy chế và tổ chức làm việc theo quy định, quy chế; xây dựng và tổ chức thực hiện chương trình, kế hoạch công tác, thông tin tổng hợp… Ngoài ra, Văn phòng còn có nhiệm vụ phục vụ các hoạt động hằng ngày như: Tổ chức các cuộc họp, buổi làm việc của lãnh đạo, các hội nghị, các chuyến đi công tác của lãnh đạo, quản lý tài sản, vật chất... Hai chức năng tham mưu, tổng hợp và phục vụ có sự đan xen, có quan hệ mật thiết với nhau, tham mưu là để phục vụ và trong phục vụ có sự tham mưu.
Hơn nữa, tham mưu không chỉ là đề xuất các chủ trương mà còn phải đưa ra được các giải pháp, cách thức tổ chức triển khai thực hiện phù hợp, khoa học, hiệu quả giúp lãnh đạo quản lý, chỉ đạo, điều hành công việc. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói: “Tham mưu mà làm việc theo kiểu dĩ hòa vi quý, cố làm đẹp lòng cấp trên bằng bất cứ giá nào thì chỉ có hại cho quốc kế dân sinh” và Bác cũng động viên cán bộ, công chức làm công tác tham mưu: Bây giờ chưa có kinh nghiệm, chưa hiểu biết về công tác tham mưu, có khó khăn đấy, nhưng phải cố gắng vừa làm, vừa học, có quyết tâm thì khó mấy cũng làm được…Chính vì vậy, người làm nhiệm vụ tham mưu không đơn thuần là giúp việc cho lãnh đạo các cấp mà còn phải là người có bản lĩnh, có năng lực, có trình độ chuyên môn, có phẩm chất đạo đức trong sáng, trung thực, thẳng thắng, nghiêm túc, chủ động, độc lập, thích ứng cao trong công việc, luôn cần cù, tỉ mỉ, thận trọng và có tính chuyên nghiệp, nguyên tắc cao; phải là người có khả năng chỉ đạo, điều phối công việc, có khả năng phân tích tổng hợp và nhạy bén với nhiệm vụ chính trị, có tư duy biện chứng, không định kiến, hẹp hòi, không bảo thủ, không cảm tính, vụ lợi; dám đề xuất, dám chịu trách nhiệm, dám đấu tranh bảo vệ cái đúng, không sợ cấp trên trù dập.
Thứ hai: Cán bộ công tác Văn phòng phải có trách nhiệm, nhiệt tình, say mê với công việc. Không ít ý kiến cho rằng cán bộ Văn phòng là “người làm dâu trăm họ”, đi sớm về muộn, nhiều lúc phải xử lý công việc ngoài giờ hành chính, kể cả những ngày nghỉ. Rõ ràng, với khối lượng công việc bề bộn, tính chất công việc phức tạp, áp lực công việc cao, nếu thiếu đi tinh thần trách nhiệm, sự say mê, nhiệt tình thì khó có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Đó cũng là cơ sở, lực đẩy giúp cán bộ Văn phòng thị xã Cai Lậy chuyên tâm với nhiệm vụ, khắc phục mọi khó khăn, tìm tòi sáng tạo để hoàn thành nhiệm vụ với hiệu quả cao nhất.
Thứ ba: Phong cách làm việc khoa học, hệ thống, sâu sát, tỉ mỉ. Nội dung, khối lượng, tính chất công việc của Văn phòng rất lớn, phức tạp, đa dạng, đòi hỏi tính khẩn trương và chính xác cao. Do đó, đòi hỏi cán bộ Văn phòng phải có phương pháp làm việc khoa học, hệ thống, lượng định, sắp xếp công việc theo một trình tự hợp lý, chặt chẽ, có tính đến ưu tiên xem xét xử lý công việc do yêu cầu chỉ đạo của cấp trên. Do tính chất công việc, đòi hỏi cán bộ Văn phòng phải sâu sát, tỉ mỉ, tránh tắc trách, qua loa đại khái khi xử lý công việc; phải đảm bảo tính chính xác khi phục vụ thông tin theo yêu cầu của cấp trên, từ việc lớn đến việc nhỏ. Sự cẩn trọng trong các thao tác nghiệp vụ như thu thập thông tin, kỹ năng soạn thảo văn bản, lưu giữ và hệ thống hóa văn bản, tài liệu sẽ góp phần tích cực trong việc tham mưu cho Lãnh đạo, chỉ đạo có hiệu quả, kịp thời, đáp ứng yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo.
Thứ tư: Năng động, sáng tạo, nhạy bén trong công việc, có khả năng bao quát, trù liệu được công việc cho thời gian tới. Cũng do nội dung, tính chất của công việc mà đòi hỏi cán bộ Văn phòng phải luôn năng động, nhạy bén và sáng tạo; sự chậm trễ, thụ động trong thực hiện nhiệm vụ sẽ ảnh hưởng đến việc lãnh đạo của cấp ủy. Công tác ở Văn phòng mà chỉ làm theo công việc được lãnh đạo giao, chỉ biết công việc của ngày hôm nay thì không thể đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Song, sự sáng tạo phải bám sát, phù hợp với định hướng, chỉ đạo của cấp trên, không vượt ra ngoài biên độ tính chất công tác theo nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách. Năng động, sáng tạo trước hết thể hiện ở năng lực tổng hợp, xử lý thông tin một cách chính xác, kịp thời, sắp xếp thời gian làm việc một cách khoa học, bài bản, mang tính chuyên nghiệp. Cán bộ Văn phòng phải có khả năng bao quát, nhìn xa trông rộng, luôn ở thế chủ động trong xây dựng kế hoạch, lộ trình, bước đi trong việc tham mưu thực hiện nhiệm vụ chính trị.
Thứ sáu: Phải có phong cách làm việc dân chủ, khách quan, khả năng phối hợp công tác với tổ chức, cá nhân liên quan; có tính trung thực, giữ kỷ luật phát ngôn, phong cách niềm nở, ân cần, khiêm tốn, hòa đồng. Khách quan, trung thực, tuân thủ kỷ luật phát ngôn là những phẩm chất không thể thiếu ở người cán bộ Văn phòng. Là nơi tiếp cận, nắm bắt nhiều vấn đề quan trọng, thậm chí bí mật trong công tác lãnh đạo của cấp trên nên việc chấp hành các nguyên tắc, quy định về giữ gìn bí mật thông tin, tài liệu, bí mật nội bộ luôn được đặt lên hàng đầu; được gần gũi trực tiếp, thường xuyên với các đồng chí lãnh đạo chủ chốt, dễ dẫn đến việc “dựa hơi”, “nói thay lãnh đạo” hoặc tham mưu, đề xuất cấp ủy những vấn đề theo cảm tính chủ quan; quan liêu, hách dịch, nhũng nhiễu khi quan hệ tiếp xúc với dân là những phẩm chất xa lạ, cần phải tránh của người cán bộ Văn phòng. Tạo lập phương pháp ứng xử đúng, đĩnh đạc, lịch sự, gần gũi, khiêm tốn trong giao tiếp là tác nghiệp cần thiết nhằm xây dựng lối sống văn hóa, văn minh nơi công sở, góp phần nâng cao chất lượng phối hợp, hiệu quả công tác cho cán bộ Văn phòng.
Diệu Nương - VKSND thị xã Cai Lậy
Viện Kiểm Sát Nhân Dân Tỉnh Tiền Giang thực hiện