Tiền sự là một vấn đề quan trọng khi đánh giá nhân thân của người phạm tội, việc xác định đúng đắn tiền sự là một trong những căn cứ quan trọng để quyết định việc khởi tố hay không khởi tố vụ án án hình sự, cũng như quyết định hình phạt đối với bị cáo. Vấn đề xác định tiền sự trong thực tiễn vẫn còn một số nhận thức khác nhau. Tình huống cụ thể:

Ngày 09/02/2018, do có hành vi trộm cắp tài sản nhưng chưa đến mức xử lí hình sự nên A bị Công an xã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt tiền 1.500.000 đồng, A chưa đóng phạt.
Ngày 31/10/2018, A tiếp tục thực hiện hành vi trộm cắp tài sản và bị Tòa án xử phạt 09 tháng tù về tội trộm cắp tài sản, A đã chấp hành xong bản án ngày 20/9/2019.

Ngày 14/01/2021, A tiếp tục có hành vi trộm cắp tài sản là 02 máy bơm nước trị giá 3.000.000 đồng. Trong lần phạm tội này A được xác định có 01 tiền án, nhưng vấn đề đặt ra là A có tiền sự hay không ?

- Quan điểm thứ nhất cho rằng A có 01 tiền sự vì A vẫn chưa chấp hành quyết định xử phạt năm 2018.

- Quan điểm thứ hai cho rằng A không có tiền sự vì đã hết thời hiệu thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính và A không tái phạm.

Tác giả đồng ý với quan điểm thứ hai vì các lí do sau:

- Thứ nhất, khoản 1 Điều 7 Luật Xử lí vi phạm hành chính quy định các trường hợp được coi là chưa bị xử phạt hành chính, trong đó có trường hợp cá nhân bị xử phạt vi phạm hành chính nếu từ ngày hết thời hiệu thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính mà không tái phạm. Theo quy định tại khoản 1 Điều 6 Luật Xử lí vi phạm hành chính, thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính trong trường hợp của A là 01 năm. Trong thời hạn này, Cơ quan có thẩm quyền không tiến hành cưỡng chế thi hành án đối với Quyết định xử phạt vi phạm hành chính đã ban hành là chưa làm hết trách nhiệm của mình nên không thể cho rằng A cố tình trốn tránh, cản trở việc thi hành án. Như vậy, A bị xử phạt vào ngày 09/02/2018 thì đến ngày 09/02/2019 là hết thời hiệu thi hành Quyết định.  

- Thứ hai, khooản 1 Điều 1 Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lí vi phạm hành chính quy định: “Tái phạm là việc cá nhân, tổ chức đã bị ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính nhưng chưa hết thời hạn được coi là chưa bị xử phạt vi phạm hành chính mà lại thực hiện hành vi vi phạm hành chính đã bị xử phạt”. Trong trường hợp này, A vi phạm hành chính và bị xử phạt ngày 09/02/2018, việc A tiếp tục phạm tội ngày 31/10/2018 không được xem là tái phạm trong vi phạm hành chính, nên đến ngày 09/02/2019 là xem như Quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với A đã hết thời hiệu thi hành.

Từ các phân tích trên, tác giả cho rằng trong lần phạm tội ngày 14/01/2021 chỉ có thể xác định A có 01 tiền án và không có tiền sự. Quyết định xử phạt vi phạm hành chính ngày 09/02/2018 được xác định là đặc điểm nhân thân của A. Mong nhận được ý kiến trao đổi của quý đồng nghiệp.

Thanh Thảo – VKSND thị xã Cai Lậy

Viện Kiểm Sát Nhân Dân Tỉnh Tiền Giang thực hiện